५.२५.१७

पाण्डुरर्षभयुक्तेन रथेनाष्टयुजा स्वयम् ।
शुक्लमाल्याम्बरधरो लक्ष्मणेन समागतः ।
लक्ष्मणेन सह भ्रात्रा सीतया सह भार्यया ॥

अन्वयः

काकुत्स्थ: Rama, भार्यया accompanied by wife, सीतया सह along with Sita, पाण्डुरर्षभयुक्तेन yoked by white oxen, अष्टयुजा eight of them, रथेन by a chariot, स्वयम् himself, इह here, उपयातः came.

Summary

"Rama accompanied by his wife Sita came on a chariot yoked to eight white oxen.

पदच्छेदः

पाण्डुरर्षभयुक्तेनपाण्डुर–ऋषभ–युक्त (√युज् + क्त, ३.१)
रथेनाष्टयुजारथ (३.१)–अष्टन्–युज् (३.१)
स्वयम्स्वयम् (अव्ययः)
शुक्लमाल्याम्बरधरोशुक्ल–माल्य–अम्बर–धर (१.१)
लक्ष्मणेनलक्ष्मण (३.१)
समागतःसमागत (√समा-गम् + क्त, १.१)
लक्ष्मणेनलक्ष्मण (३.१)
सहसह (अव्ययः)
भ्रात्राभ्रातृ (३.१)
सीतयासीता (३.१)
सहसह (अव्ययः)
भार्ययाभार्या (३.१)

छन्दः

उपजातिः [११]

छन्दोविश्लेषणम्

१०१११२
पाण्डुर्ष यु क्ते थे नाष्ट
यु जास्व यम् शुक्ल मा ल्याम्ब रो
क्ष्म णे मा तःक्ष्म णे
भ्रा त्रा सी या भार्य या