पाण्डुरर्षभयुक्तेन रथेनाष्टयुजा स्वयम् ।
शुक्लमाल्याम्बरधरो लक्ष्मणेन समागतः ।
लक्ष्मणेन सह भ्रात्रा सीतया सह भार्यया ॥
पाण्डुरर्षभयुक्तेन रथेनाष्टयुजा स्वयम् ।
शुक्लमाल्याम्बरधरो लक्ष्मणेन समागतः ।
लक्ष्मणेन सह भ्रात्रा सीतया सह भार्यया ॥
अन्वयः
काकुत्स्थ: Rama, भार्यया accompanied by wife, सीतया सह along with Sita, पाण्डुरर्षभयुक्तेन yoked by white oxen, अष्टयुजा eight of them, रथेन by a chariot, स्वयम् himself, इह here, उपयातः came.Summary
"Rama accompanied by his wife Sita came on a chariot yoked to eight white oxen.पदच्छेदः
| पाण्डुरर्षभयुक्तेन | पाण्डुर–ऋषभ–युक्त (√युज् + क्त, ३.१) |
| रथेनाष्टयुजा | रथ (३.१)–अष्टन्–युज् (३.१) |
| स्वयम् | स्वयम् (अव्ययः) |
| शुक्लमाल्याम्बरधरो | शुक्ल–माल्य–अम्बर–धर (१.१) |
| लक्ष्मणेन | लक्ष्मण (३.१) |
| समागतः | समागत (√समा-गम् + क्त, १.१) |
| लक्ष्मणेन | लक्ष्मण (३.१) |
| सह | सह (अव्ययः) |
| भ्रात्रा | भ्रातृ (३.१) |
| सीतया | सीता (३.१) |
| सह | सह (अव्ययः) |
| भार्यया | भार्या (३.१) |
छन्दः
उपजातिः [११]छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ | १२ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| पा | ण्डु | र | र्ष | भ | यु | क्ते | न | र | थे | ना | ष्ट |
| यु | जा | स्व | यम् | शु | क्ल | मा | ल्या | म्ब | र | ध | रो |
| ल | क्ष्म | णे | न | स | मा | ग | तः | ल | क्ष्म | णे | न |
| स | ह | भ्रा | त्रा | सी | त | या | स | ह | भा | र्य | या |