शोकाभितप्ता बहुधा विचिन्त्य; सीताथ वेण्युद्ग्रथनं गृहीत्वा ।
उद्बध्य वेण्युद्ग्रथनेन शीघ्र;महं गमिष्यामि यमस्य मूलम् ॥
शोकाभितप्ता बहुधा विचिन्त्य; सीताथ वेण्युद्ग्रथनं गृहीत्वा ।
उद्बध्य वेण्युद्ग्रथनेन शीघ्र;महं गमिष्यामि यमस्य मूलम् ॥
अन्वयः
शोकाभितप्ता burning with grief, सीता Sita, बहुधा in many ways, विचिन्त्य after worrying, अथ then, वेण्युद्ग्रथनम् braid of her hair, गृहीत्वा holding, अहम् I, वेण्युद्ग्रथनेन by the braid, उद्बुध्य tie, शीघ्रम् quickly, यमस्य lord of death's, मूलम् presence, गमिष्यामि I will reach.Summary
"Burning in grief, worrying in many ways, Sita took hold of her braid and said", by tying myself with this braid I shall quickly reach the presence of the lord of death".पदच्छेदः
| शोकाभितप्ता | शोक–अभितप्त (√अभि-तप् + क्त, १.१) |
| बहुधा | बहुधा (अव्ययः) |
| विचिन्त्य | विचिन्त्य (√वि-चिन्तय् + ल्यप्) |
| सीताथ | सीता (१.१)–अथ (अव्ययः) |
| वेण्युद्ग्रथनं | वेणी–उद्ग्रथन (२.१) |
| गृहीत्वा | गृहीत्वा (√ग्रह् + क्त्वा) |
| उद्बध्य | उद्बध्य (√उत्-बन्ध् + ल्यप्) |
| वेण्युद्ग्रथनेन | वेणी–उद्ग्रथन (३.१) |
| शीघ्रम् | शीघ्र (२.१) |
| अहं | मद् (१.१) |
| गमिष्यामि | गमिष्यामि (√गम् लृट् उ.पु. ) |
| यमस्य | यम (६.१) |
| मूलम् | मूल (२.१) |
छन्दः
उपजातिः [११]छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| शो | का | भि | त | प्ता | ब | हु | धा | वि | चि | न्त्य |
| सी | ता | थ | वे | ण्यु | द्ग्र | थ | नं | गृ | ही | त्वा |
| उ | द्ब | ध्य | वे | ण्यु | द्ग्र | थ | ने | न | शी | घ्र |
| म | हं | ग | मि | ष्या | मि | य | म | स्य | मू | लम् |