५.२८.१२

अनेन रात्रिशेषेण यदि नाश्वास्यते मया ।
सर्वथा नास्ति संदेहः परित्यक्ष्यति जीवितम् ॥

अन्वयः

अनेन by this, रात्रिशेषेण when a part of the night is still left, मया by me, नाश्वास्यते यदि if I do not comfort her, जीवितम् life, परित्यक्ष्यति she will give up, सर्वथा by all means, सन्देहः doubt, नास्ति not.

M N Dutt

If I do not console her at this later end of the night, surely shall she renounce her life.

Summary

"If I do not comfort her before the remaining part of the night ends, she will give up her life. There is no doubt about it.

पदच्छेदः

अनेनइदम् (३.१)
रात्रिशेषेणरात्रि–शेष (३.१)
यदियदि (अव्ययः)
नाश्वास्यते (अव्ययः)–आश्वास्यते (√आ-श्वासय् प्र.पु. एक.)
मयामद् (३.१)
सर्वथासर्वथा (अव्ययः)
नास्ति (अव्ययः)–अस्ति (√अस् लट् प्र.पु. एक.)
संदेहःसंदेह (१.१)
परित्यक्ष्यतिपरित्यक्ष्यति (√परि-त्यज् लृट् प्र.पु. एक.)
जीवितम्जीवित (२.१)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

ने रात्रि शे षे
दि ना श्वास्य ते या
र्व था नास्ति सं दे हः
रि त्यक्ष्यति जीवि तम्