५.३०.५

स्वप्नोऽपि नायं न हि मेऽस्ति निद्रा; शोकेन दुःखेन च पीडितायाः ।
सुखं हि मे नास्ति यतोऽस्मि हीना; तेनेन्दुपूर्णप्रतिमाननेन ॥

अन्वयः

अयम् this, स्वप्नोऽपि even in a dream, न not, शोकेन with grief, दुःखेन च and with sorrow, पीडितायाः a tormented woman, मे to me, निद्रा sleep, नास्ति हि not there, मे to me, सुखम् pleasure, नास्ति हि not there, यतः therefore, इन्दुपूर्णप्रतिमाननेन whose face is like a fullmoon, तेन with him, हीना devoid, अस्मि I am

M N Dutt

It is not dream, I have not slept, worn with grief and trouble as I am. Apart form my lord having the countenance of the full-moon, I have no happiness.

Summary

"But no, it was not a dream for tormented by grief and sorrow I cannot have a dream. When separated from the moonfaced Rama I have no sleep or pleasure, how can I have dream?

पदच्छेदः

स्वप्नोस्वप्न (१.१)
ऽपिअपि (अव्ययः)
नायंन (अव्ययः)–इदम् (१.१)
नन (अव्ययः)
हिहि (अव्ययः)
मेमद् (६.१)
ऽस्तिअस्ति (√अस् लट् प्र.पु. एक.)
निद्रानिद्रा (१.१)
शोकेनशोक (३.१)
दुःखेनदुःख (३.१)
चच (अव्ययः)
पीडितायाःपीडित (√पीडय् + क्त, ६.१)
सुखंसुख (१.१)
हिहि (अव्ययः)
मेमद् (६.१)
नास्तिन (अव्ययः)–अस्ति (√अस् लट् प्र.पु. एक.)
यतोयतस् (अव्ययः)
ऽस्मिअस्मि (√अस् लट् उ.पु. )
हीनाहीन (√हा + क्त, १.१)
तेनेन्दुपूर्णप्रतिमाननेनतद् (३.१)–इन्दु–पूर्ण–प्रतिमा–आनन (३.१)

छन्दः

उपजातिः [११]

छन्दोविश्लेषणम्

१२३४५६७८९१०११
स्व प्नोऽपि ना यंनहि मेऽस्ति नि द्रा
शो केन दुः खेनच पीडि ता याः
सु खंहि मे नास्तिय तोऽस्मि ही ना
ते नेन्दु पू र्णप्रति मान नेन