द्वौ मासौ तेन मे कालो जीवितानुग्रहः कृतः ।
ऊर्ध्वं द्वाभ्यां तु मासाभ्यां ततस्त्यक्ष्यामि जीवितम् ॥
द्वौ मासौ तेन मे कालो जीवितानुग्रहः कृतः ।
ऊर्ध्वं द्वाभ्यां तु मासाभ्यां ततस्त्यक्ष्यामि जीवितम् ॥
अन्वयः
तेन by him, द्वौ two, मासौ months, मे to me, जीवितानुग्रहः grant of time to live, कृतः given, ततः then, द्वाभ्याम् after the two, मासाभ्याम् months, ऊर्ध्वम् after that, जीवितम् life, त्यक्ष्यामि I will give up.M N Dutt
He has kindly allowed me two months respite after which I shall be slain.Summary
"He has allowed me two months time to live. After two months I will have to give up my life."इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये सुन्दरकाण्डे त्रयस्त्रिंशस्सर्गः॥Thus ends the thirtythird sarga of Sundarakanda of the holy Ramayana, the first epic composed by sage Valmiki.पदच्छेदः
| द्वौ | द्वि (१.२) |
| मासौ | मास (१.२) |
| तेन | तद् (३.१) |
| मे | मद् (६.१) |
| कालो | काल (१.१) |
| जीवितानुग्रहः | जीवित–अनुग्रह (१.१) |
| कृतः | कृत (√कृ + क्त, १.१) |
| ऊर्ध्वं | ऊर्ध्वम् (अव्ययः) |
| द्वाभ्यां | द्वि (५.२) |
| तु | तु (अव्ययः) |
| मासाभ्यां | मास (५.२) |
| ततस्त्यक्ष्यामि | ततस् (अव्ययः)–त्यक्ष्यामि (√त्यज् लृट् उ.पु. ) |
| जीवितम् | जीवित (२.१) |
छन्दः
अनुष्टुप् [८]छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| द्वौ | मा | सौ | ते | न | मे | का | लो |
| जी | वि | ता | नु | ग्र | हः | कृ | तः |
| ऊ | र्ध्वं | द्वा | भ्यां | तु | मा | सा | भ्यां |
| त | त | स्त्य | क्ष्या | मि | जी | वि | तम् |