५.३२.२९

रूपवान्सुभगः श्रीमान्कन्दर्प इव मूर्तिमान् ।
स्थानक्रोधप्रहर्ता च श्रेष्ठो लोके महारथः ।
बाहुच्छायामवष्टब्धो यस्य लोको महात्मनः ॥

अन्वयः

स्थानक्रोधः who shows anger to the proper person, प्रहर्ता च who punishes, लोके the world, श्रेष्ठः supreme, महारथः great charioteer, लोकः in the world, यस्य whose, महात्मनः of the great self, बाहुच्छायामवष्टब्धो under the shadow of whose shoulders refuge is taken.

M N Dutt

Graceful, grateful to the eye and beautiful like to Kandarva's (Cupid or the god of love in Hindu mythology described the most beautiful of the celestials) Self, he displays his wrath in a proper quarter-the foremost of men and of a mighty car.

Summary

"He shows anger to one who deserves it, he is the foremost charioteer of the world and he is a great self under the shadow of whose shoulders the whole world takes refuge.

पदच्छेदः

रूपवान्रूपवत् (१.१)
सुभगःसुभग (१.१)
श्रीमान्श्रीमत् (१.१)
कन्दर्पकन्दर्प (१.१)
इवइव (अव्ययः)
मूर्तिमान्मूर्तिमत् (१.१)
स्थानक्रोधप्रहर्तास्थान–क्रोध–प्रहर्तृ (१.१)
चच (अव्ययः)
श्रेष्ठोश्रेष्ठ (१.१)
लोकेलोक (७.१)
महारथःमहत्–रथ (१.१)
बाहुच्छायाम्बाहु–छाया (२.१)
अवष्टब्धोअवष्टब्ध (√अव-स्तम्भ् + क्त, १.१)
यस्ययद् (६.१)
लोकोलोक (१.१)
महात्मनःमहात्मन् (६.१)

छन्दः

उपजातिः [११]

छन्दोविश्लेषणम्

१२३४५६७८९१०१११२
रूप वान्सुभ गः श्री मा न्क न्दर्पइ
व मूर्ति मान् स्था न क्रो धप्र ह र्ताच
श्रे ष्ठो लो केम हार थः बा हु च्छा या
म व ष्ट ब्धो यस्य लो कोम हात्म नः