५.३३.१

तां तु राम कथां श्रुत्वा वैदेही वानरर्षभात् ।
उवाच वचनं सान्त्वमिदं मधुरया गिरा ॥

अन्वयः

वैदेही Vaidehi, वानरर्षभात् from the bull among vanaras, ताम् that, रामकथाम् Rama's story, श्रुत्वा heard, मधुरया in sweet, गिरा word, सान्त्वम् polite, इदम् these, वचनम् words, उवाच spoke.

M N Dutt

Hearing the tale of Rāma from that best of monkeys, Vaidehī, spoke in sweet accents, soft and low.

Summary

On hearing about Rama from the bull among vanaras, thus spoke Vaidehi politely in a sweet voice:

पदच्छेदः

तांतद् (२.१)
तुतु (अव्ययः)
रामकथांराम–कथा (२.१)
श्रुत्वाश्रुत्वा (√श्रु + क्त्वा)
वैदेहीवैदेही (१.१)
वानरर्षभात्वानर–ऋषभ (५.१)
उवाचउवाच (√वच् लिट् प्र.पु. एक.)
वचनंवचन (२.१)
सान्त्वम्सान्त्व (२.१)
इदंइदम् (२.१)
मधुरयामधुर (३.१)
गिरागिर् (३.१)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

तांतु रा थां श्रु त्वा
वै दे ही वार्ष भात्
वा नं सान्त्व
मि दंधु यागि रा