५.३६.२२

आशीविष इव क्रुद्धः श्वसान्वाक्यमभाषथाः ।
केन ते नागनासोरु विक्षतं वै स्तनान्तरम् ।
कः क्रीडति सरोषेण पञ्चवक्त्रेण भोगिना ॥

अन्वयः

भीरु timid, ते you, स्तनान्तरम् from the breasts, केन who, नखाग्रैः with the tip of the nails, दारितम् scratched, सरोषेण furious, पञ्चवक्त्रेण भोगिना fivehooded serpent, कः who, क्रीडति sported.

M N Dutt

O you having thighs like the trunk of an elephant, by whom has your breast been wounded? Who wants to play with an angry five-hooded serpent?

Summary

'O Sita with a beautiful lap like an elephant trunk by whom is your bosom wounded? Who is sporting with an angry fivehooded snake?

पदच्छेदः

आशीविषआशीविष (१.१)
इवइव (अव्ययः)
क्रुद्धःक्रुद्ध (√क्रुध् + क्त, १.१)
श्वसन्श्वसत् (√श्वस् + शतृ, १.१)
वाक्यम्वाक्य (२.१)
अभाषथाःअभाषथाः (√भाष् लङ् म.पु. )
केनक (३.१)
तेत्वद् (६.१)
नागनासोरुनाग–नासा–ऊरु (८.१)
विक्षतंविक्षत (√वि-क्षन् + क्त, १.१)
वैवै (अव्ययः)
स्तनान्तरम्स्तनान्तर (१.१)
कःक (१.१)–क (१.१)
क्रीडतिक्रीडति (√क्रीड् लट् प्र.पु. एक.)–क्रीडति (√क्रीड् लट् प्र.पु. एक.)
सरोषेणस (अव्ययः)–रोष (३.१)–स (अव्ययः)–रोष (३.१)
पञ्चवक्त्रेणपञ्चन्–वक्त्र (३.१)–पञ्चन्–वक्त्र (३.१)
भोगिनाभोगिन् (३.१)–भोगिन् (३.१)

छन्दः

उपजातिः [११]

छन्दोविश्लेषणम्

१२३४५६७८९१०१११२
आ शीविषइ व क्रु द्धःश्व सा न्वाक्य
म भाष थाः केन ते नाग ना सोरु
विक्ष तं वैस्त नान्त रम् कः क्रीडति
स रो षेण पञ्च व क्त्रेण भोगि ना