अन्वयः

वीर्यवान् valiant, महेन्द्रवरुणोपमः comparable to Varuna and Indra, सः Rama, हृताम् seized, रक्षसाम् of rakshasas, मध्ये in the midst of, वसन्तीम् dwelling, सीताम् Sita, कथम् how, समनुमन्यसे he will agree.

M N Dutt

Why, O you endowed with prowess, resembling Indra the Great or Varuņa, do you disregard the ravished Sītā, sitting in the midst of Raksasa?

Summary

'Rama you are like Indra and Varuna in valiance. How are you tolerating Sita seized, dwelling among the demons?

पदच्छेदः

स	तद् (१.१)
वीर्यवान्	वीर्यवत् (१.१)
कथं	कथम् (अव्ययः)
सीतां	सीता (२.१)
हृतां	हृत (√हृ + क्त, २.१)
समनुमन्यसे	समनुमन्यसे (√समनु-मन् लट् म.पु. )
वसन्तीं	वसत् (√वस् + शतृ, २.१)
रक्षसां	रक्षस् (६.३)
मध्ये	मध्य (७.१)
महेन्द्रवरुणोपम	महत्–इन्द्र–वरुण–उपम (८.१)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८
स	वी	र्य	वा	न्क	थं	सी	तां
हृ	तां	स	म	नु	म	न्य	से
व	स	न्तीं	र	क्ष	सां	म	ध्ये
म	हे	न्द्र	व	रु	णो	प	म