५.३९.४

न चास्य कार्यस्य पराक्रमादृते; विनिश्चयः कश्चिदिहोपपद्यते ।
हृतप्रवीरास्तु रणे हि राक्षसाः; कथंचिदीयुर्यदिहाद्य मार्दवम् ॥

अन्वयः

इह here, अस्य of this, कार्यस्य of the task, पराक्रमात् ऋते other than power, विनिश्चयः a decision, कश्चित् even one, इह here, न उपपद्यते not hold good, यत् that, रणे in fight, हतप्रवीराः slay a few heroes, राक्षसाः ogres, अद्य to day, इह here, कथञ्चित् somehow, मार्दवम् soften, ईयुः will yield.

M N Dutt

Without resorting to prowess, way find I none for ensuring success in this matter. If the Rākşasa find their foremost heroes fallen in battle, they may temper their (martial ardour).

Summary

'Other than power, there is no way to accomplish the task of ascertaining their strength. If I slay a few strong ogres somehow they may soften a little and yield.

पदच्छेदः

(अव्ययः)
चास्य (अव्ययः)–इदम् (६.१)
कार्यस्यकार्य (६.१)
पराक्रमाद्पराक्रम (५.१)
ऋतेऋते (अव्ययः)
विनिश्चयःविनिश्चय (१.१)
कश्चिद्कश्चित् (१.१)
इहोपपद्यतेइह (अव्ययः)–उपपद्यते (√उप-पद् लट् प्र.पु. एक.)
हृतप्रवीरास्तुहृत (√हृ + क्त)–प्रवीर (१.३)–तु (अव्ययः)
रणेरण (७.१)
हिहि (अव्ययः)
राक्षसाःराक्षस (१.३)
कथंचिद्कथंचिद् (अव्ययः)
ईयुर्ईयुः (√इ लिट् प्र.पु. बहु.)
यद्यत् (अव्ययः)
इहाद्यइह (अव्ययः)–अद्य (अव्ययः)
मार्दवम्मार्दव (२.१)

छन्दः

वंशस्थम् [१२: जतजर]

छन्दोविश्लेषणम्

१०१११२
चास्य का र्यस्य राक्र मादृ ते
वि निश्च यःश्चिदि होद्य ते
हृप्र वी रास्तु णेहि राक्ष साः
थंचि दी युर्यदि हाद्य मार्द वम्