५.४१.२

इति संचिन्त्य हनुमान्मनसा दर्शयन्बलम् ।
चैत्यप्रासादमाप्लुत्य मेरुशृङ्गमिवोन्नतम् ।
आरुरोह हरिश्रेष्ठो हनूमान्मारुतात्मजः ॥

अन्वयः

ततः then, सः हनुमान् that Hanuman, किङ्करान् kinkaras, हत्त्वा having slain, ध्यानम् reflected, आस्थितः resumed, मया by me, वनम् garden, भग्नम् destroyed, चैत्यप्रासादः the Chaitya palace, न विनाशितः not ruined, तस्मात् therefore, अद्य now, अहम् I, भीमम् fearsome, प्रासादम् building, एवम् in this way, विध्वंसयामि I will destroy, कपिश्रेष्ठः foremost of vanaras, मारुतात्मजः son of the Windgod, हनुमान् Hanuman, मनसा in his mind, इति thus, सञ्चिन्त्य thinking, बलम् strength, दर्शयन् showed, मेरुशृङ्गमिव like the peak of mount Meru, उन्नतम् tall, चैत्यप्रासादम् Chaitya palace, उत्ल्पुत्य jumped, आरुरोह climbed

M N Dutt

Therefore, this very day will I demolish this structure. Hanumān, son to the Wind-god, foremost of monkeys, Hanumān, son to the Wind-god, displaying his strength, bounded to the Caitya (A building designed for deities) building, elevated like a summit of Meru.

Summary

Having slain the kinkaras, Hanuman stood and reflected, ' I have ruined the garden and not the palatial buildings that are like temples (Chaityas)'. Then Hanuman, son of the Windgod, decided in his mind to show his strength and jumped on to the top of the palatial building that appeared like the peak of mount Meru.

पदच्छेदः

इतिइति (अव्ययः)
संचिन्त्यसंचिन्त्य (√सम्-चिन्तय् + ल्यप्)
हनुमान्मनसाहनुमन्त् (१.१)–मनस् (३.१)
दर्शयन्दर्शयत् (√दर्शय् + शतृ, १.१)
बलम्बल (२.१)
चैत्यप्रासादम्चैत्य–प्रासाद (२.१)
आप्लुत्यआप्लुत्य (√आ-प्लु + ल्यप्)
मेरुशृङ्गम्मेरु–शृङ्ग (२.१)
इवोन्नतम्इव (अव्ययः)–उन्नत (√उत्-नम् + क्त, २.१)
आरुरोहआरुरोह (√आ-रुह् लिट् प्र.पु. एक.)
हरिश्रेष्ठोहरि–श्रेष्ठ (१.१)
हनूमान्मारुतात्मजःहनुमन्त् (१.१)–मारुतात्मज (१.१)

छन्दः

उपजातिः [११]

छन्दोविश्लेषणम्

१२३४५६७८९१०१११२
इति सं चिन्त्यहनु मान्मन साद
र्श यन्ब लम् चै त्य प्रा साद मा प्लुत्य
मेरु शृङ्गमि वोन्न तम् आरु रोह
ह रि श्रे ष्ठोह नू मा न्मारु तात्म जः