संप्रधृष्य च दुर्धर्षश्चैत्यप्रासादमुन्नतम् ।
हनूमान्प्रज्वलँल्लक्ष्म्या पारियात्रोपमोऽभवत् ॥
संप्रधृष्य च दुर्धर्षश्चैत्यप्रासादमुन्नतम् ।
हनूमान्प्रज्वलँल्लक्ष्म्या पारियात्रोपमोऽभवत् ॥
अन्वयः
हनुमान् Hanuman, दुर्धर्षम् indomitable, उत्तमम् fine, चैत्यप्रासादम् palace building, सम्प्रधृष्य च having surrounded लक्ष्म्या with glory, प्रज्वलन् blazing, पारियात्रोपमः like mountain Pariyatra, अभवत् appearedM N Dutt
Having broken down that superb edifice, the irrepressible Hanuman, flaming in auspiciousness, resembled (the mountain) Pāriyatra.Summary
Having destroyed the fine palace building, the indomitable Hanuman was blazing with glory like the mountain Pariyatra. (one of the seven Kula mountains viz., Mahendra, Malaya, Sahya, Shuktiman, Riksha, Vindhya and Pariyatra)पदच्छेदः
| संप्रधृष्य | संप्रधृष्य (√संप्र-धृष् + ल्यप्) |
| च | च (अव्ययः) |
| दुर्धर्षश्चैत्यप्रासादम् | दुर्धर्ष (१.१)–चैत्य–प्रासाद (२.१) |
| उन्नतम् | उन्नत (√उत्-नम् + क्त, २.१) |
| हनूमान् | हनुमन्त् (१.१) |
| प्रज्वलंल्लक्ष्म्या | प्रज्वलत् (√प्र-ज्वल् + शतृ, १.१)–लक्ष्मी (३.१) |
| पारियात्रोपमो | पारियात्र–उपम (१.१) |
| ऽभवत् | अभवत् (√भू लङ् प्र.पु. एक.) |
छन्दः
अनुष्टुप् [८]छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| सं | प्र | धृ | ष्य | च | दु | र्ध | र्ष |
| श्चै | त्य | प्रा | सा | द | मु | न्न | तम् |
| ह | नू | मा | न्प्र | ज्व | ल | ल्ल | क्ष्म्या |
| पा | रि | या | त्रो | प | मो | ऽभ | वत् |