५.४२.९

चुकोप बाणाभिहतो राक्षसस्य महाकपिः ।
ततः पार्श्वेऽतिविपुलां ददर्श महतीं शिलाम् ॥

अन्वयः

बाणाभिहतः struck by the shafts, महाकपिः great monkey, राक्षसस्य of the demon, चुकोप enraged, ततः then, पार्श्वे lying beside, अतिविपुलाम् huge, महतीम् on the ground, शिलाम् rock, ददर्श he saw.

Summary

Struck by the shafts of the ogre, the great monkey was enraged and happened to see a huge, heavy rock lying beside him on the ground.

पदच्छेदः

चुकोपचुकोप (√कुप् लिट् प्र.पु. एक.)
बाणाभिहतोबाण–अभिहत (√अभि-हन् + क्त, १.१)
राक्षसस्यराक्षस (६.१)
महाकपिःमहत्–कपि (१.१)
ततःततस् (अव्ययः)
पार्श्वेपार्श्व (७.१)
ऽतिविपुलांअतिविपुल (२.१)
ददर्शददर्श (√दृश् लिट् प्र.पु. एक.)
महतींमहत् (२.१)
शिलाम्शिला (२.१)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

चु को बा णाभि तो
राक्षस्य हा पिः
तः पा र्श्वेऽतिविपु लां
र्श तींशि लाम्