५.४५.११

ततः कपिं तं प्रसमीक्ष्य गर्वितं; जितश्रमं शत्रुपराजयोर्जितम् ।
अवैक्षताक्षः समुदीर्णमानसः; सबाणपाणिः प्रगृहीतकार्मुकः ॥

अन्वयः

तः then, सः अक्षः that Aksha, गर्वितम् with pride, शत्रुपराजयोर्जितम् who was intent to conquer the enemy, तं कपिम् him, that Hanuman, जितश्रमम् who conquered, प्रसमीक्ष्य considered, बाणपाणिः with bow and arrows in hand, प्रगृहीतकार्मुकः holding a bow, समुदीर्णमानसः reflected in his mind, अवैक्षत looked

M N Dutt

And finding the monkey proud and untiring, capable of vanquishing his foe, and possessed of exalted spirits, Akșa took up his bow and held his arrows in his hands.

Summary

Then Aksha contempuously looked at Hanuman who had conquered his fatigue and was determined to defeat the enemy. Holding in his hands his bow and arrows proudly, he reflected.

पदच्छेदः

ततःततस् (अव्ययः)
कपिंकपि (२.१)
तंतद् (२.१)
प्रसमीक्ष्यप्रसमीक्ष्य (√प्रसम्-ईक्ष् + ल्यप्)
गर्वितंगर्वित (२.१)
जितश्रमंजित (√जि + क्त)–श्रम (२.१)
शत्रुपराजयोर्जितम्शत्रु–पराजय–ऊर्जित (√ऊर्जय् + क्त, २.१)
अवैक्षताक्षःअवैक्षत (√अव-ईक्ष् लङ् प्र.पु. एक.)–अक्ष (१.१)
समुदीर्णमानसःसमुदीर्ण (√समुद्-ईर् + क्त)–मानस (१.१)
प्रगृहीतकार्मुकःप्रगृहीत (√प्र-ग्रह् + क्त)–कार्मुक (१.१)

छन्दः

वंशस्थम् [१२: जतजर]

छन्दोविश्लेषणम्

१२३४५६७८९१०१११२
त तःक पिं तंप्रस मीक्ष्य गर्वि तं
जि तश्र मं शत्रुप राज योर्जि तम्
अ वैक्ष ता क्षःसमु दीर्ण मान सः
स बाण पा णिःप्रगृ हीत कार्मु कः
जतजर