५.४६.१६

स पक्षि राजोपमतुल्यवेगै;र्व्यालैश्चतुर्भिः सिततीक्ष्णदंष्ट्रैः ।
रथं समायुक्तमसंगवेगं; समारुरोहेन्द्रजिदिन्द्रकल्पः ॥

अन्वयः

इन्द्रकल्पः like Indra, सः इन्द्रजित् that Indrajit, पक्षिराजोपमतुल्यवेगैः equal to Garuda the king of birds in speed, सिततीक्षणदंष्ट्रैः that had sharp big white teeth, चतुर्भिः four, व्याघै: with tigers, समायुक्तम् yoked, असहयवेगम् very high speed, रथम् chariot, समारुरोह ascended.

M N Dutt

Thereupon Indrajit of unbearable prowess, equal to the lord of the celestials, ascended a car drawn by four horses, having sharpened teeth and resembling Garuda in velocity.

Summary

Like Indra, Indrajit ascended the chariot (which had the standard of Indra as it was seized from him as a token of his having conquered Indra) yoked to four sharptoothed tigers. It moved in swiftness vying with Garuda, the king of birds in speed.

पदच्छेदः

सतद् (१.१)
पक्षिराजोपमतुल्यवेगैर्पक्षिराज–उपम–तुल्य–वेग (३.३)
व्यालैश्चतुर्भिःव्याल (३.३)–चतुर् (३.३)
सिततीक्ष्णदंष्ट्रैःसित–तीक्ष्ण–दंष्ट्र (३.३)
रथंरथ (२.१)
समायुक्तम्समायुक्त (√समा-युज् + क्त, २.१)
असंगवेगंअसङ्ग–वेग (२.१)
समारुरोहेन्द्रजिद्समारुरोह (√समा-रुह् लिट् प्र.पु. एक.)–इन्द्रजित् (१.१)
इन्द्रकल्पःइन्द्र–कल्प (१.१)

छन्दः

उपजातिः [११]

छन्दोविश्लेषणम्

१२३४५६७८९१०११
स पक्षि रा जोपम तुल्य वे गै
र्व्या लैश्च तु र्भिःसित तीक्ष्ण दं ष्ट्रैः
र थंस मा युक्तम संग वे गं
स मारु रो हेन्द्रजि दिन्द्र क ल्पः