त्वमस्त्रविच्छस्त्रभृतां वरिष्ठः; सुरासुराणामपि शोकदाता ।
सुरेषु सेन्द्रेषु च दृष्टकर्मा; पितामहाराधनसंचितास्त्रः ॥
त्वमस्त्रविच्छस्त्रभृतां वरिष्ठः; सुरासुराणामपि शोकदाता ।
सुरेषु सेन्द्रेषु च दृष्टकर्मा; पितामहाराधनसंचितास्त्रः ॥
अन्वयः
त्वम् you are, अस्त्रवित् an expert in astras (missiles), शस्त्रविदाम् among the experts in the use of weapons, वरिष्ठः highly efficient, सुरासुराणामपि for suras and asuras also, शोकदाता brought grief, सेन्द्रेषु including Indra, सुरेषु among gods, दृष्टकर्मा a warrior of proven ability, पितामहाराधनसञ्चितास्त्रः propitiating grand father Brahma acquired many missiles.M N Dutt
You are the foremost of those bearing arms; and you had afflicted even the gods and Asuras (in bat .s); your deeds have been witnessed by the celestials with Indra; and you had procured a weapon (viz. the Brahma weapon) even from the Great-father.Summary
"You are an expert in wielding astras (missiles) and foremost among the wielders of weapons. You are highly efficient. You have brought grief even to suras and asuras. You are a warrior of proven ability demonstrated in your war against the gods including Indra. By propitiating, (through penance), grandfather Brahma you have acquired many missiles.पदच्छेदः
| त्वम् | त्वद् (१.१) |
| अस्त्रविच्छस्त्रभृतां | अस्त्र–विद्–शस्त्रभृत् (६.३) |
| वरिष्ठः | वरिष्ठ (१.१) |
| सुरासुराणाम् | सुर–असुर (६.३) |
| अपि | अपि (अव्ययः) |
| शोकदाता | शोक–दातृ (१.१) |
| सुरेषु | सुर (७.३) |
| सेन्द्रेषु | स (अव्ययः)–इन्द्र (७.३) |
| च | च (अव्ययः) |
| दृष्टकर्मा | दृष्ट (√दृश् + क्त)–कर्मन् (१.१) |
| पितामहाराधनसंचितास्त्रः | पितामह–आराधन–संचित (√सम्-चि + क्त)–अस्त्र (१.१) |
छन्दः
उपेन्द्रवज्रा [११: जतजगग]छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| त्व | म | स्त्र | वि | च्छ | स्त्र | भृ | तां | व | रि | ष्ठः |
| सु | रा | सु | रा | णा | म | पि | शो | क | दा | ता |
| सु | रे | षु | से | न्द्रे | षु | च | दृ | ष्ट | क | र्मा |
| पि | ता | म | हा | रा | ध | न | सं | चि | ता | स्त्रः |
| ज | त | ज | ग | ग | ||||||