अथेन्द्रजित्तं द्रुमचीरबन्धं; विचार्य वीरः कपिसत्तमं तम् ।

विमुक्तमस्त्रेण जगाम चिन्ता;मन्येन बद्धो ह्यनुवर्ततेऽस्त्रम् ॥

अन्वयः

अथ and then, वीरः hero, इन्द्रजित्तु Indrajit, द्रुमचीरबद्धम् bound by bark rope, तम् him, कपिसत्तमम् foremost of vanaras, अस्त्रेण by astra, विमुक्तम् released, विचार्य thinking, चिन्ताम् thought, जगाम started, अन्येन by other, बद्धः bound, अस्त्रम् astra, नानु वर्तते हि indeed does not follow.

Summary

Then the heroic Indrajit coming to know that the foremost of the monkeys bound by bark ropes was released from the bondage of Brahmastra, thought, 'indeed the divine weapon does not tolerate other bonds, so the vanara is released'.

पदच्छेदः

अथेन्द्रजित्	अथ (अव्ययः)–इन्द्रजित् (१.१)
तं	तद् (२.१)
द्रुमचीरबन्धं	द्रुम–चीर–बन्ध (२.१)
विचार्य	विचार्य (√वि-चारय् + ल्यप्)
वीरः	वीर (१.१)
कपिसत्तमं	कपि–सत्तम (२.१)
तम्	तद् (२.१)
विमुक्तम्	विमुक्त (√वि-मुच् + क्त, १.१)
अस्त्रेण	अस्त्र (३.१)
जगाम	जगाम (√गम् लिट् प्र.पु. एक.)
चिन्ताम्	चिन्ता (२.१)
अन्येन	अन्य (३.१)
बद्धो	बद्ध (√बन्ध् + क्त, १.१)
ह्यनुवर्तते	हि (अव्ययः)–अनुवर्तते (√अनु-वृत् लट् प्र.पु. एक.)
ऽस्त्रम्	अस्त्र (२.१)

छन्दः

उपजातिः [११]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११
अ	थे	न्द्र	जि	त्तं	द्रु	म	ची	र	ब	न्धं
वि	चा	र्य	वी	रः	क	पि	स	त्त	मं	तम्
वि	मु	क्त	म	स्त्रे	ण	ज	गा	म	चि	न्ता
म	न्ये	न	ब	द्धो	ह्य	नु	व	र्त	ते	ऽस्त्रम्