अतीत्य मार्गं सहसा महात्मा; स तत्र रक्षोऽधिपपादमूले ।
ददर्श राज्ञः परिचारवृद्धा;न्गृहं महारत्नविभूषितं च ॥
अतीत्य मार्गं सहसा महात्मा; स तत्र रक्षोऽधिपपादमूले ।
ददर्श राज्ञः परिचारवृद्धा;न्गृहं महारत्नविभूषितं च ॥
अन्वयः
महात्मा great self, सः he, सहसा quickly, मार्गम् the path, अतीत्य after crossing, तत्र there, राज्ञः of the king, महारत्नविभूषितम् adorned with precious gems, गृहम् palace, रक्षोधिपपादमूले near the feet of the king, परिचारवृद्धान् the aged and experienced ministers of the king, ददर्श sawM N Dutt
And others said, "Kill him," "Burn him," "Eat him up". The Raksasas, growing enraged, thus said to each other. Having passed some way, that magnanimous one saw there old servants sitting at the feet of the lord of Rākşasas, as well as a mansion embellished with countless jewels.Summary
The great Hanuman moving quickly and crossing the path came near the feet of the king. He saw the aged and experienced ministers of the king and the palace of the king adorned with precious gems.पदच्छेदः
| अतीत्य | अतीत्य (√अति-इ + ल्यप्) |
| मार्गं | मार्ग (२.१) |
| सहसा | सहस् (३.१) |
| महात्मा | महात्मन् (१.१) |
| स | तद् (१.१) |
| तत्र | तत्र (अव्ययः) |
| रक्षोऽधिपपादमूले | रक्षस्–अधिप–पाद–मूल (७.१) |
| ददर्श | ददर्श (√दृश् लिट् प्र.पु. एक.) |
| राज्ञः | राजन् (६.१) |
| परिचारवृद्धान् | परिचार–वृद्ध (२.३) |
| गृहं | गृह (२.१) |
| महारत्नविभूषितं | महत्–रत्न–विभूषित (√वि-भूषय् + क्त, २.१) |
| च | च (अव्ययः) |
छन्दः
उपेन्द्रवज्रा [११: जतजगग]छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| अ | ती | त्य | मा | र्गं | स | ह | सा | म | हा | त्मा |
| स | त | त्र | र | क्षो | ऽधि | प | पा | द | मू | ले |
| द | द | र्श | रा | ज्ञः | प | रि | चा | र | वृ | द्धा |
| न्गृ | हं | म | हा | र | त्न | वि | भू | षि | तं | च |
| ज | त | ज | ग | ग | ||||||