५.४६.५६

स ददर्श महातेजा रावणः कपिसत्तमम् ।
रक्षोभिर्विकृताकारैः कृष्यमाणमितस्ततः ॥

अन्वयः

महातेजाः resplendent one, सः रावणः that Ravana, विकृताकारैः by ugly looking ones, रक्षोभिः by the rakshasas, इतस्ततः here and there, कृष्यमाणम् being dragged, कपिसत्तमम् foremost monkey, ददर्श saw

M N Dutt

And the exceedingly energetic Rāvana saw that foremost of monkeys dragged hither and thither by Rākṣasas of frightful forms.

Summary

Resplendent Ravana saw the ogres of ugly appearance dragging the foremost of the monkeys here and there.

पदच्छेदः

तद् (१.१)
ददर्शददर्श (√दृश् लिट् प्र.पु. एक.)
महातेजामहत्–तेजस् (१.१)
रावणःरावण (१.१)
कपिसत्तमम्कपि–सत्तम (२.१)
रक्षोभिर्रक्षस् (३.३)
विकृताकारैःविकृत (√वि-कृ + क्त)–आकार (३.३)
कृष्यमाणम्कृष्यमाण (√कृष् + शानच्, २.१)
इतस्ततःइतस् (अव्ययः)–ततस् (अव्ययः)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

र्श हा ते जा
रा णःपित्त मम्
क्षो भिर्विकृ ता का रैः
कृष्य मामिस्त तः