५.५०.४

निश्चितार्थस्ततः साम्नापूज्य शत्रुजिदग्रजम् ।
उवाच हितमत्यर्थं वाक्यं वाक्यविशारदः ॥

अन्वयः

ततः then, निश्चितार्थः decided about action, शत्रुजित् winner of enemies, वाक्यविशारदः skilled in speech, पूज्यम् reverential, अग्रजम् to his elder brother, अत्यर्थम् profound, हितम् wholesome, वाक्यम् words, साम्ना by soothing words, उवाच addressed.

Summary

Then Vibhishana, who was skilled in speech having decided about his duty addressed his reverential elder brother, a conqueror of enemies in soothing, words in a meaningful, wholesome manner.

पदच्छेदः

निश्चितार्थस्ततःनिश्चित (√निः-चि + क्त)–अर्थ (१.१)–ततस् (अव्ययः)
साम्नापूज्यसामन् (३.१)–आपूज्य (√आ-पूजय् + ल्यप्)
शत्रुजिदग्रजम्शत्रुजित् (१.१)–अग्रज (२.१)
उवाचउवाच (√वच् लिट् प्र.पु. एक.)
हितम्हित (२.१)
अत्यर्थंअत्यर्थम् (अव्ययः)
वाक्यंवाक्य (२.१)
वाक्यविशारदःवाक्य–विशारद (१.१)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

निश्चि ता र्थस्त तः सा म्ना
पूज्यत्रुजिग्र जम्
वाहि त्य र्थं
वा क्यं वाक्यवि शा दः