असंशयं शत्रुरयं प्रवृद्धः; कृतं ह्यनेनाप्रियमप्रमेयम् ।
न दूतवध्यां प्रवदन्ति सन्तो; दूतस्य दृष्टा बहवो हि दण्डाः ॥
असंशयं शत्रुरयं प्रवृद्धः; कृतं ह्यनेनाप्रियमप्रमेयम् ।
न दूतवध्यां प्रवदन्ति सन्तो; दूतस्य दृष्टा बहवो हि दण्डाः ॥
अन्वयः
अयम् this, शत्रुः enemy, प्रवृद्धः has grown, असंशयम् no doubt, अनेन by him, अप्रमेयम् incomparable, अप्रियम् unpleasant act, कृतं हि indeed has been done, सन्तः wise, दूतवध्याम् killing of an emissary, न प्रवदन्ति do not approve, दूतस्य emissary's, बहवः many, दण्डाः punishments, दृष्टाः हि indeed have recommended.M N Dutt
Surely this is an overgrown enemy; and he has perpetrated immense injury (to us). But say the good, envoys are not to be slain, albeit many are the punishments that have been assigned for messengers.Summary
This enemy has done a lot of harm, no doubt. Indeed he has done terrible and unpleasant deeds. (Yet) the wise have recommended many alternate punishments, while prohibiting their killing.पदच्छेदः
| असंशयं | असंशय (२.१) |
| शत्रुर् | शत्रु (१.१) |
| अयं | इदम् (१.१) |
| प्रवृद्धः | प्रवृद्ध (√प्र-वृध् + क्त, १.१) |
| कृतं | कृत (√कृ + क्त, १.१) |
| ह्यनेनाप्रियम् | हि (अव्ययः)–इदम् (३.१)–अप्रिय (१.१) |
| अप्रमेयम् | अप्रमेय (१.१) |
| न | न (अव्ययः) |
| दूतवध्यां | दूत–वध्या (२.१) |
| प्रवदन्ति | प्रवदन्ति (√प्र-वद् लट् प्र.पु. बहु.) |
| सन्तो | सत् (√अस् + शतृ, १.३) |
| दूतस्य | दूत (६.१) |
| दृष्टा | दृष्ट (√दृश् + क्त, १.३) |
| बहवो | बहु (१.३) |
| हि | हि (अव्ययः) |
| दण्डाः | दण्ड (१.३) |
छन्दः
उपजातिः [११]छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| अ | सं | श | यं | श | त्रु | र | यं | प्र | वृ | द्धः |
| कृ | तं | ह्य | ने | ना | प्रि | य | म | प्र | मे | यम् |
| न | दू | त | व | ध्यां | प्र | व | द | न्ति | स | न्तो |
| दू | त | स्य | दृ | ष्टा | ब | ह | वो | हि | द | ण्डाः |