५.५०.७

वैरूप्यामङ्गेषु कशाभिघातो; मौण्ड्यं तथा लक्ष्मणसंनिपातः ।
एतान्हि दूते प्रवदन्ति दण्डा;न्वधस्तु दूतस्य न नः श्रुतोऽपि ॥

अन्वयः

अङ्गेषु in limbs, वैरूप्यम् deforming, कशाभिघातः flogging, मौण्ड्यम् shaving the head, तथा similarly, लक्षणसन्निपातः disfigurement, एतान् such of those, दूते for an emissary, दण्डान् punishments, प्रवदन्ति elders have prescribed, दूतस्य for emissary, वधस्तु killing of, श्रुतः heard, नास्ति never.

M N Dutt

Disfigurement of the body, strips, shaving of the head, one of these or all combined, these are said to be the punishments that should be inflicted on envoys. But I have not heard of the punishment of death being a penalty of the envoy. as

Summary

"Mutilation of limbs, flogging, shaving of the head, and deforming limbs etc. these punishments have been prescribed for an emissary. Never has killing of an emissary been heard.

पदच्छेदः

वैरूप्यम्वैरूप्य (१.१)
अङ्गेषुअङ्ग (७.३)
कशाभिघातोकशा–अभिघात (१.१)
मौण्ड्यंमौण्ड्य (१.१)
तथातथा (अव्ययः)
लक्षणसंनिपातःलक्षण–संनिपात (१.१)
एतान्एतद् (२.३)
हिहि (अव्ययः)
दूतेदूत (७.१)
प्रवदन्तिप्रवदन्ति (√प्र-वद् लट् प्र.पु. बहु.)
दण्डान्दण्ड (२.३)
वधस्तुवध (१.१)–तु (अव्ययः)
दूतस्यदूत (६.१)
नन (अव्ययः)
नःमद् (६.३)
श्रुतोश्रुत (√श्रु + क्त, १.१)
ऽपिअपि (अव्ययः)

छन्दः

उपजातिः [११]

छन्दोविश्लेषणम्

१२३४५६७८९१०११
वै रू प्या म ङ्गेषुक शाभि घा तो
मौ ण्ड्यंत था लक्ष्मण संनि पा तः
ए तान्हि दू तेप्रव दन्ति द ण्डा
न्व धस्तु दू तस्यन नःश्रु तोऽपि