५.५०.९

न धर्मवादे न च लोकवृत्ते; न शास्त्रबुद्धिग्रहणेषु वापि ।
विद्येत कश्चित्तव वीरतुल्य;स्त्वं ह्युत्तमः सर्वसुरासुराणाम् ॥

अन्वयः

वीर O hero, धर्मवादे in the discussion on dharma, तव your, तुल्यः equal, कश्चित् any one, न विद्येत does not exist, लोकवृत्ते in the practice worldly affairs, न not, शास्त्रबुद्धिग्रहणेषु चापि in grasping the subtle truths in sastras, न no, त्वम् you, सर्वसुरासुराणाम् among all suras and asuras, उत्तमः हि indeed superior.

M N Dutt

Neither in religious discussion, nor in social concernis, nor in appropriating the right sense of the scriptures, is there any that can approach you, O hero-Verily you are the foremost among celestials and Asuras.

Summary

"Heroic Ravana there is hardly any one who is equal to you in the knowledge of dharma, in the practice of worldly affairs and in grasping subtle truths of sastras. Indeed you are supreme among suras and asuras.

पदच्छेदः

नन (अव्ययः)
धर्मवादेधर्म–वाद (७.१)
नन (अव्ययः)
चच (अव्ययः)
लोकवृत्तेलोक–वृत्त (७.१)
नन (अव्ययः)
शास्त्रबुद्धिग्रहणेषुशास्त्र–बुद्धि–ग्रहण (७.३)
वापिवा (अव्ययः)–अपि (अव्ययः)
विद्येतविद्येत (√विद् प्र.पु. एक.)
कश्चित्कश्चित् (१.१)
तवत्वद् (६.१)
वीरवीर (८.१)
तुल्यस्तुल्य (१.१)
त्वंत्व (१.१)
ह्युत्तमःहि (अव्ययः)–उत्तम (१.१)
सर्वसुरासुराणाम्सर्व–सुर–असुर (६.३)

छन्दः

उपजातिः [११]

छन्दोविश्लेषणम्

१२३४५६७८९१०११
न धर्म वा देनच लोक वृ त्ते
न शास्त्र बु द्धिग्रह णेषु वापि
वि द्येत क श्चित्तव वीर तुल्य
स्त्वं ह्युत्त मः सर्वसु रासु रा णाम्