५.५१.३७

विमुक्तश्चाभवच्छ्रीमान्पुनः पर्वतसंनिभः ।
वीक्षमाणश्च ददृशे परिघं तोरणाश्रितम् ॥

अन्वयः

श्रीमान् illustrious, विमुक्तश्च relieved of bondage, पुनः again, पर्वतसन्निभः grew like a mountain, अभवत् became, वीक्षमाणश्च looking around, तोरणाश्रितम् near the archway, परिघम् iron club, ददृशे saw.

Summary

Illustrious Hanuman was relieved of the bond and once again grew to a mountain size. Looking around he saw an iron club near the archway.

पदच्छेदः

विमुक्तश्चाभवच्छ्रीमान्विमुक्त (√वि-मुच् + क्त, १.१)–च (अव्ययः)–अभवत् (√भू लङ् प्र.पु. एक.)–श्रीमत् (१.१)
पुनःपुनर् (अव्ययः)
पर्वतसंनिभःपर्वत–संनिभ (१.१)
वीक्षमाणश्चवीक्षमाण (√वि-ईक्ष् + शानच्, १.१)–च (अव्ययः)
ददृशेददृशे (√दृश् लिट् प्र.पु. एक.)
परिघंपरिघ (२.१)
तोरणाश्रितम्तोरण–आश्रित (√आ-श्रि + क्त, २.१)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

वि मु क्त श्चा च्छ्री मा
न्पु नःर्व संनि भः
वीक्ष माश्चदृ शे
रि घं तो णाश्रि तम्