५.५२.१६

स राक्षसांस्तान्सुबहूंश्च हत्वा; वनं च भङ्क्त्वा बहुपादपं तत् ।
विसृज्य रक्षो भवनेषु चाग्निं; जगाम रामं मनसा महात्मा ॥

अन्वयः

महात्मा a great self, सः he, सुबहून् many of them, तान् राक्षसान् the demons, हत्वा having killed, बहुपादपम् having many trees, तत् वनं च that garden also, भङ्क्त्वा after breaking, रक्षोभवनेषु in the mansions of demons, अग्निम् fire, विसृज्य after setting, मनसा in his mind, रामम् Rama, जगाम reached.

M N Dutt

And destroying many a Rākṣasa, felling many trees in the forest and setting fire to the houses of the Raksasas, the high-souled (monkey) became engaged in thoughts touching Rāma.

Summary

Great Hanuman, sought Rama's presence in his mind after killing many demons, breaking down many trees of the garden, and setting fire to the mansions of demons.

पदच्छेदः

सतद् (१.१)
राक्षसांस्तान्राक्षस (२.३)–तद् (२.३)
सुबहूंश्चसु (अव्ययः)–बहु (२.३)–च (अव्ययः)
हत्वाहत्वा (√हन् + क्त्वा)
वनंवन (२.१)
चच (अव्ययः)
भङ्क्त्वाभङ्क्त्वा (√भञ्ज् + क्त्वा)
बहुपादपंबहु–पादप (२.१)
तत्तद् (२.१)
विसृज्यविसृज्य (√वि-सृज् + ल्यप्)
रक्षोभवनेषुरक्षस्–भवन (७.३)
चाग्निंच (अव्ययः)–अग्नि (२.१)
जगामजगाम (√गम् लिट् प्र.पु. एक.)
रामंराम (२.१)
मनसामनस् (३.१)
महात्मामहात्मन् (१.१)

छन्दः

उपेन्द्रवज्रा [११: जतजगग]

छन्दोविश्लेषणम्

१२३४५६७८९१०११
स राक्ष सां स्तान्सुब हूंश्च ह त्वा
व नंच भ ङ्क्त्वाबहु पाद पं तत्
वि सृज्य र क्षोभव नेषु चा ग्निं
ज गाम रा मंमन साम हा त्मा
जतजगग