५.५३.२८

ततः कपिः प्राप्तमनोरथार्थ;स्तामक्षतां राजसुतां विदित्वा ।
प्रत्यक्षतस्तां पुनरेव दृष्ट्वा; प्रतिप्रयाणाय मतिं चकार ॥

अन्वयः

ततः then, कपिः Hanuman, प्राप्तमनोरथार्थः with his desires fulfilled, तां राजसुताम् the princess, अक्षताम् not hurt, विदित्वा after knowing, ताम् her, पुनरेव once again, प्रत्यक्षतः directly, दृष्ट्वा after seeing, प्रतिप्रयाणाय for departing, मतिम् thought, चकार entertained.

M N Dutt

Then the monkey, with his end attained, knowing that the king's daughter was unhurt, became bent upon returning after seeing her once again.

Summary

Hanuman, having fulfilled his desires and knowing that Sita is not hurt, thought of departing after meeting Sita once again (to testify that she is really safe).इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये सुन्दरकाण्डे पञ्चपञ्चाशस्सर्गः॥Thus ends the fiftyfifth sarga of Sundarakanda of the holy Ramayana, the first epic composed by sage Valmiki.

पदच्छेदः

ततःततस् (अव्ययः)
कपिःकपि (१.१)
प्राप्तमनोरथार्थस्प्राप्त (√प्र-आप् + क्त)–मनोरथ–अर्थ (१.१)
ताम्तद् (२.१)
अक्षतांअक्षत (२.१)
राजसुतांराजन्–सुत (२.१)
विदित्वाविदित्वा (√विद् + क्त्वा)
प्रत्यक्षतस्तांप्रत्यक्ष (५.१)–तद् (२.१)
पुनर्पुनर् (अव्ययः)
एवएव (अव्ययः)
दृष्ट्वादृष्ट्वा (√दृश् + क्त्वा)
प्रतिप्रयाणायप्रतिप्रयाण (४.१)
मतिंमति (२.१)
चकारचकार (√कृ लिट् प्र.पु. एक.)

छन्दः

उपजातिः [११]

छन्दोविश्लेषणम्

१२३४५६७८९१०११
त तःक पिः प्राप्तम नोर थार्थ
स्ता मक्ष तां राजसु तांवि दि त्वा
प्र त्यक्ष त स्तांपुन रेव दृ ष्ट्वा
प्र तिप्र या णायम तिंच कार