५.५३.३

धन्यास्ते पुरुषश्रेष्ठ ये बुद्ध्या कोपमुत्थितम् ।
निरुन्धन्ति महात्मानो दीप्तमग्निमिवाम्भसा ॥

अन्वयः

उत्थितम् rising, कोपम् anger, बुद्ध्या by their wisdom,दीप्तम् burning अग्निम् fire, अम्भसा इव with water, ये those, निरुन्धन्ति will restrain, महात्मानः highsouled men, ते they, पुरुषश्रेष्ठाः best among men, धन्याः blessed.

M N Dutt

Blessed are those high-souled ones who control their wrath by dint of their own good sense, like to fire quenched by water.

Summary

'Blessed indeed are the highsouled men, who in their wisdom restrain their own anger as one would put off burning fire with water.

पदच्छेदः

धन्यास्तेधन्य (१.३)–तद् (१.३)
पुरुषश्रेष्ठापुरुष–श्रेष्ठ (१.३)
येयद् (१.३)
बुद्ध्याबुद्धि (३.१)
कोपम्कोप (२.१)
उत्थितम्उत्थित (√उत्-स्था + क्त, २.१)
निरुन्धन्तिनिरुन्धन्ति (√नि-रुध् लट् प्र.पु. बहु.)
महात्मानोमहात्मन् (१.३)
दीप्तम्दीप्त (√दीप् + क्त, २.१)
अग्निम्अग्नि (२.१)
इवाम्भसाइव (अव्ययः)–अम्भस् (३.१)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

न्या स्तेपुरु श्रेष्ठ
ये बु द्ध्या को मुत्थि तम्
नि रु न्धन्ति हा त्मा नो
दीप्तग्निमि वाम्भ सा