५.५४.१४

तमारुरोहातिबलः पर्वतं प्लवगोत्तमः ।
रामदर्शनशीघ्रेण प्रहर्षेणाभिचोदितः ॥

अन्वयः

पवनात्मजः son of the Windgod, हनुमान् Hanuman, रामदर्शनशीघ्रेण anxious to see Rama soon, प्रहर्षेण with joy, अभिचोदितः prompted, तं पर्वतम् that mountain, आरुरोह ascended.

Summary

Anxious to see Rama soon, the son of the Windgod ascended the mountain happily.

पदच्छेदः

तम्तद् (२.१)
आरुरोहातिबलःआरुरोह (√आ-रुह् लिट् प्र.पु. एक.)–अतिबल (१.१)
पर्वतंपर्वत (२.१)
प्लवगोत्तमःप्लवग–उत्तम (१.१)
रामदर्शनशीघ्रेणराम–दर्शन–शीघ्र (३.१)
प्रहर्षेणाभिचोदितःप्रहर्ष (३.१)–अभिचोदित (√अभि-चोदय् + क्त, १.१)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

१२३४५६७८
त मारु रो हातिब लः
पर्व तंप्लव गोत्त मः
राम दर्शन शी घ्रेण
प्र ह र्षे णाभि चोदि तः