५.५६.१२

व्यवसायं च मे बुद्ध्वा स होवाच महागिरिः ।
पुत्रेति मधुरां बाणीं मनःप्रह्लादयन्निव ॥

अन्वयः

सः महागिरिः that great mountain, तम् him, व्यवसायम् going to smash, बुद्ध्वा perceiving, मनः my mind, प्रह्लादयन्निव delighting, पुत्त्र इति like a son, मधुराम् sweet, वाणीम् tone, उवाच ह spoke.

Summary

"Perceiving that I am going to smash him he spoke to me in a sweet tone delighting my heart, addressing me like a son.

पदच्छेदः

व्यवसायंव्यवसाय (२.१)
(अव्ययः)
मेमद् (६.१)
बुद्ध्वाबुद्ध्वा (√बुध् + क्त्वा)
तद् (१.१)
होवाच (अव्ययः)–उवाच (√वच् लिट् प्र.पु. एक.)
महागिरिःमहत्–गिरि (१.१)
पुत्रेतिपुत्र (८.१)–इति (अव्ययः)
मधुरांमधुर (२.१)
वाणींवाणी (२.१)
मनःप्रह्लादयन्न्मनस् (२.१)–प्रह्लादयत् (√प्र-ह्लादय् + शतृ, १.१)
इवइव (अव्ययः)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

व्य सा यं मे बु द्ध्वा
हो वा हागि रिः
पु त्रेतिधु रां बा णीं
नः प्र ह्लान्नि