५.५६.६५

विवृत्य नयने क्रूरे मुष्टिमुद्यम्य दक्षिणम् ।
मैथिलीं हन्तुमारब्धः स्त्रीभिर्हाहाकृतं तदा ॥

अन्वयः

क्रूरे wicked, नयने eyes, विवृत्य opened, दक्षिणम् right hand, मुष्टिम् fist, उद्यम्य raised, मैथिलीम् Mythili, हन्तुम् to kill, आरब्धः started, तदा then, स्त्रीभिः even the women there, हाहाकृतम् raised their voice saying, alas

Summary

"Then the wicked Ravana raised his eyebrows and his right fist to strike at Sita and even the shedemon there raised their voice saying, ' alas, alas '

पदच्छेदः

विवृत्यविवृत्य (√वि-वृ + ल्यप्)
नयनेनयन (२.२)
क्रूरेक्रूर (२.२)
मुष्टिम्मुष्टि (२.१)
उद्यम्यउद्यम्य (√उत्-यम् + ल्यप्)
दक्षिणम्दक्षिण (२.१)
मैथिलींमैथिली (२.१)
हन्तुम्हन्तुम् (√हन् + तुमुन्)
आरब्धःआरब्ध (√आ-रभ् + क्त, १.१)
स्त्रीभिर्स्त्री (३.३)
हाहाकृतंहाहाकृत (१.१)
तदातदा (अव्ययः)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

वि वृत्य ने क्रू रे
मुष्टि मु द्यम्यक्षि णम्
मैथि लींन्तु मा ब्धः
स्त्री भि र्हा हाकृ तं दा