तस्यास्तद्वचनं श्रुत्वा अहमप्यब्रुवं वचः ।
देवि रामस्य भर्तुस्ते सहायो भीमविक्रमः ।
सुग्रीवो नाम विक्रान्तो वानरेन्दो महाबलः ॥
तस्यास्तद्वचनं श्रुत्वा अहमप्यब्रुवं वचः ।
देवि रामस्य भर्तुस्ते सहायो भीमविक्रमः ।
सुग्रीवो नाम विक्रान्तो वानरेन्दो महाबलः ॥
अन्वयः
तस्याः तत् her those, वचनम् words, श्रुत्वा hearing, अहमपि I also, वचः these words, अब्रुवम् spoke, देवि O queen, ते to your, भर्तुः husband, सहायः help, महाबलः mighty, भीमविक्रमः fierce valour, सुग्रीवो नाम named Sugriva, विक्रान्तः warrior, वानरेन्द्रः king of monkeys.M N Dutt
Hearing her speech, I too said, O revered one, your husband, Rāma, has found a helpmate in a one endowed with terrific strength, named Sugrīva— redoubtable, the highly powerful lord of the monkeys.Summary
"Hearing her I also said, 'O queen Sugriva, the warrior of fierce valour and king of monkeys developed friendship with your husband'.पदच्छेदः
| तस्यास्तद्वचनं | तद् (६.१)–तद् (२.१)–वचन (२.१) |
| श्रुत्वा | श्रुत्वा (√श्रु + क्त्वा) |
| अहम् | मद् (१.१) |
| अप्यब्रुवं | अपि (अव्ययः)–अब्रुवम् (√ब्रू लङ् उ.पु. ) |
| वचः | वचस् (२.१) |
| देवि | देवी (८.१) |
| रामस्य | राम (६.१) |
| भर्तुस्ते | भर्तृ (६.१)–त्वद् (६.१) |
| सहायो | सहाय (१.१) |
| भीमविक्रमः | भीम–विक्रम (१.१) |
| सुग्रीवो | सुग्रीव (१.१) |
| नाम | नाम (अव्ययः) |
| विक्रान्तो | विक्रान्त (√वि-क्रम् + क्त, १.१) |
| वानरेन्द्रो | वानर–इन्द्र (१.१) |
| महाबलः | महत्–बल (१.१) |
छन्दः
उपजातिः [११]छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ | १२ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| त | स्या | स्त | द्व | च | नं | श्रु | त्वा | अ | ह | म | प्य |
| ब्रु | वं | व | चः | दे | वि | रा | म | स्य | भ | र्तु | स्ते |
| स | हा | यो | भी | म | वि | क्र | मः | सु | ग्री | वो | ना |
| म | वि | क्रा | न्तो | वा | न | रे | न्दो | म | हा | ब | लः |