अन्वयः

ततः then, वानरर्षभः bull among vanaras, मूर्ध्ना forehead, निपतितम् prostrated, वानरम् vanara, Dadhimukha, दृष्ट्वैव as soon as he saw, उद्विग्नहृदयः anxious at heart, एतत् these, वाक्यम् words, उवाच ह spoke.

M N Dutt

And beholding that monkey place his crown at his feet the monkey-chief, with an anxious mind, accosted him, saying.

Summary

Feeling anxious on seeing Dadhimukha touching his feet with his forehead, Sugriva, the bull among vanaras said:

पदच्छेदः

ततो	ततस् (अव्ययः)
मूर्ध्ना	मूर्धन् (३.१)
निपतितं	निपतित (√नि-पत् + क्त, २.१)
वानरं	वानर (२.१)
वानरर्षभः	वानर–ऋषभ (१.१)
दृष्ट्वैवोद्विग्नहृदयो	दृष्ट्वा (√दृश् + क्त्वा)–एव (अव्ययः)–उद्विग्न (√उत्-विज् + क्त)–हृदय (१.१)
वाक्यम्	वाक्य (२.१)
एतद्	एतद् (२.१)
उवाच	उवाच (√वच् लिट् प्र.पु. एक.)
ह	ह (अव्ययः)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८
त	तो	मू	र्ध्ना	नि	प	ति	तं
वा	न	रं	वा	न	र	र्ष	भः
दृ	ष्ट्वै	वो	द्वि	ग्न	हृ	द	यो
वा	क्य	मे	त	दु	वा	च	ह