५.६३.१६

ततः संभाषिता देवी सर्वमर्थं च दर्शिता ।
रामसुग्रीवसख्यं च श्रुत्वा प्रीतिमुपागता ॥

अन्वयः

मृगशाबाक्षी fawneyed woman, कथञ्चित् little, विश्वासम् confidence, उपपादिता pacified, ततः then, संभाषिता चैव after conversing only, सर्वम् everything, अर्थं च with difficulty, दर्शिता presented, रामसुग्रीवसख्यं च alliance of Rama and Sugriva, श्रुत्वा after hearing, प्रीतिम् happy, उपागता became.

Summary

"I created a little confidence in the fawneyed lady by pacifying her and explaining her with great difficulty the alliance of Rama and Sugriva on hearing which she became happy.

पदच्छेदः

ततःततस् (अव्ययः)
संभाषितासंभाषित (√सम्-भाषय् + क्त, १.१)
देवीदेवी (१.१)
सर्वम्सर्व (२.१)
अर्थंअर्थ (२.१)
(अव्ययः)
दर्शितादर्शित (√दर्शय् + क्त, १.१)
सुग्रीवस्यसुग्रीव (६.१)
वचःवचस् (२.१)
श्रुत्वाश्रुत्वा (√श्रु + क्त्वा)
सर्वेसर्व (१.३)
तेतद् (१.३)
वानरोत्तमाःवानर–उत्तम (१.३)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

तः सं भाषि ता दे वी
र्व र्थंर्शि ता
रा सु ग्री ख्यं
श्रु त्वा प्रीतिमु पा ता