५.६३.२६

तौ जाताश्वासौ राजपुत्रौ विदित्वा; तच्चाभिज्ञानं राघवाय प्रदाय ।
देव्या चाख्यातं सर्वमेवानुपूर्व्या;द्वाचा संपूर्णं वायुपुत्रः शशंस ॥

अन्वयः

वायुपुत्रः son of the Windgod, तौ राजपुत्त्रौ the two princes Rama and Lakshmana, जाताश्वासौ sighing in relief, विदित्वा knowing, तत् that, अभिज्ञानम् identification, राघवाय to Rama, प्रदाय communicated, देव्या by Sita, आख्यातम् having spoken, सर्वमेव everything, सम्पूर्णम् completely, आनुपूर्व्यात् in an orderly manner, वाचा spoken, शशंस Hanuman.

M N Dutt

And considering those two princes greatly consoled, the Wind-god's son handed over that token to Rāghava and described everything from the beginning to the end.

Summary

Coming to know that the two princes were sighing in relief, Hanuman presented the token of identification given by Sita to Rama, after having communicated in full the messsage of Sita in an orderly manner.इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये सुन्दरकाण्डे पञ्चषष्टितमस्सर्गः॥Thus ends the sixtyfifth sarga of Sundarakanda of the holy Ramayana, the first epic composed by sage Valmiki.

पदच्छेदः

तौतद् (१.२)
जाताश्वासौजात (√जन् + क्त)–आश्वास (१.२)
राजपुत्रौराजन्–पुत्र (१.२)
विदित्वाविदित्वा (√विद् + क्त्वा)
तच्चाभिज्ञानंतद् (२.१)–च (अव्ययः)–अभिज्ञान (२.१)
राघवायराघव (४.१)
प्रदायप्रदाय (√प्र-दा + ल्यप्)
देव्यादेवी (३.१)
चाख्यातंच (अव्ययः)–आख्यात (√आ-ख्या + क्त, २.१)
सर्वम्सर्व (२.१)
एवानुपूर्व्याद्एव (अव्ययः)–आनुपूर्व्य (५.१)
वाचावाच् (३.१)
सम्पूर्णंसम्पूर्ण (√सम्-पृ + क्त, २.१)
वायुपुत्रःवायुपुत्र (१.१)
शशंसशशंस (√शंस् लिट् प्र.पु. एक.)

छन्दः

वैश्वदेवी [१२: ममयय]

छन्दोविश्लेषणम्

१२३४५६७८९१०१११२
तौ जा ता श्वा सौ राज पु त्रौवि दि त्वा
त च्चा भि ज्ञा नं राघ वा यप्र दाय
दे व्या चा ख्या तं सर्व मे वानु पू र्व्या
द्वा चा सं पू र्णं वायु पु त्रःश शंस
ममयय