अन्वयः

तं मणिश्रेष्ठम् the precious jewel, दृष्ट्वा seeing, राघवः Rama, शोककर्शितः overcome with sorrow, अश्रुपूर्णाभ्याम् filled with tears, नेत्राभ्याम् both eyes, सुग्रीवम् to Sugriva, इदम् thus, अब्रवीत् spoke.

M N Dutt

Beholding that excellent jewel, Rāghava, stricken with grief, with eyes full of tears, spake to Sugriva, saying.

Summary

Seeing the precious jewel, Rama's eyes were filled with tears. Overwhelmed with grief, he spoke to Sugriva.

पदच्छेदः

तं	तद् (२.१)
तु	तु (अव्ययः)
दृष्ट्वा	दृष्ट्वा (√दृश् + क्त्वा)
मणिश्रेष्ठं	मणि–श्रेष्ठ (२.१)
राघवः	राघव (१.१)
शोककर्शितः	शोक–कर्शित (√कर्शय् + क्त, १.१)
नेत्राभ्याम्	नेत्र (३.२)
अश्रुपूर्णाभ्यां	अश्रु–पूर्ण (√पृ + क्त, ३.२)
सुग्रीवम्	सुग्रीव (२.१)
इदम्	इदम् (२.१)
अब्रवीत्	अब्रवीत् (√ब्रू लङ् प्र.पु. एक.)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८
तं	तु	दृ	ष्ट्वा	म	णि	श्रे	ष्ठं
रा	घ	वः	शो	क	क	र्शि	तः
ने	त्रा	भ्या	म	श्रु	पू	र्णा	भ्यां
सु	ग्री	व	मि	द	म	ब्र	वीत्