५.९.४१

यस्य सत्त्वस्य या योनिस्तस्यां तत्परिमार्ग्यते ।
न शक्यं प्रमदा नष्टा मृगीषु परिमार्गितुम् ॥

अन्वयः

यस्य whose, सत्त्वस्य of a being, या whichever, योनिः source, तत् that, तस्याम् in that, परिमार्ग्यते is searched, नष्टा lost, प्रमदा woman, मृगीषु among female deer, परिमार्गितुम् to search, न शक्या not possible.

M N Dutt

People search for creatures among the species to which they happen to belong: none scarchets for a lost lady among female deer.

Summary

'One has to search a creature among its own species. It is not possible to find a lost woman in the herd of female deer'.

पदच्छेदः

यस्ययद् (६.१)
सत्त्वस्यसत्त्व (६.१)
यायद् (१.१)
योनिस्तस्यांयोनि (१.१)–तद् (७.१)
तत्तद् (१.१)
परिमार्ग्यतेपरिमार्ग्यते (√परि-मार्ग् प्र.पु. एक.)
(अव्ययः)
शक्यंशक्य (१.१)
प्रमदाप्रमदा (१.१)
नष्टानष्ट (√नश् + क्त, १.१)
मृगीषुमृगी (७.३)
परिमार्गितुम्परिमार्गितुम् (√परि-मार्ग् + तुमुन्)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

स्य त्त्वस्य या योनि
स्त स्यांत्परि मार्ग्य ते
क्यंप्र दा ष्टा
मृ गीषुरि मार्गि तुम्