अन्वयः
इति: this, परुषम् harsh, वाक्यम् words, उक्तः having spoken, न्यायवादी: one who is just in argument, विभीषणः Vibheeshana, गदापाणिः wielding the mace, चतुर्भिः with four, राक्षसैःसह: accompanied by Rakshasas, उत्पपात: rose up.
M N Dutt
Being thus accosted harshly, Vibhisana, speaking truth, rose up along with four Rākṣasas having maces in their hands.
Summary
Vibheeshana who was just in his argument rose up, wielding mace in hand accompanied by the four Rakshasas, when Ravana had spoken such harsh words to him.
पदच्छेदः
| इत्युक्तः | इति (अव्ययः)–उक्त (√वच् + क्त, १.१) |
| परुषं | परुष (२.१) |
| वाक्यं | वाक्य (२.१) |
| न्यायवादी | न्याय–वादिन् (१.१) |
| विभीषणः | विभीषण (१.१) |
| उत्पपात | उत्पपात (√उत्-पत् लिट् प्र.पु. एक.) |
| गदापाणिश्चतुर्भिः | गदा–पाणि (१.१)–चतुर् (३.३) |
| सह | सह (अव्ययः) |
| राक्षसैः | राक्षस (३.३) |
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ |
|---|
| इ | त्यु | क्तः | प | रु | षं | वा | क्यं |
| न्या | य | वा | दी | वि | भी | ष | णः |
| उ | त्प | पा | त | ग | दा | पा | णि |
| श्च | तु | र्भिः | स | ह | रा | क्ष | सैः |