अन्वयः

प्लवङ्गम monkey, व्याघ्रसमीपे by the side of tiger, ऋक्षेण by a bear, गीतः verse, पुराणः old saying, धर्मसंहितः conformed with righteousness, श्लोकः verse, अस्ति now, तम् you, निबोध tell

M N Dutt

Do you, O monkey, hear of a śloka, related in a Purana and pregnant with religious import, which was uttered by a boar to a tiger.

Summary

"O Monkey! In olden days a bear had uttered a verse which conforms to righteousness. I shall tell you now."

पदच्छेदः

अयं	इदम् (१.१)
व्याघ्रसमीपे	व्याघ्र–समीप (७.१)
तु	तु (अव्ययः)
पुराणो	पुराण (१.१)
धर्मसंहितः	धर्म–संहित (√सम्-धा + क्त, १.१)
ऋक्षेण	ऋक्ष (३.१)
गीतः	गीत (√गा + क्त, १.१)
श्लोको	श्लोक (१.१)
मे	मद् (६.१)
तं	तद् (२.१)
निबोध	निबोध (√नि-बुध् लोट् म.पु. )
प्लवंगम	प्लवंगम (८.१)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८
अ	यं	व्या	घ्र	स	मी	पे	तु
पु	रा	णो	ध	र्म	सं	हि	तः
ऋ	क्षे	ण	गी	तः	श्लो	को	मे
तं	नि	बो	ध	प्ल	वं	ग	म