६.१०२.१६

तामागतामुपश्रुत्य रक्षोगृहचिरोषिताम् ।
हर्षो दैन्यं च रोषश्च त्रयं राघवमाविशत् ॥

अन्वयः

रक्षोगृहचिरोषिताम् stayed in Rakshasa's abode for long, ताम् her, आगताम् reached, उपश्रुत्य having heard, राघवम् Raghava, हर्षः joyful, दैन्यम् indignation, रोषश्च anger, त्रयम् three, आविशत् experienced

M N Dutt

Hearing of her arrival who had lived long in the abode of the Raksasas Rāghava, the slayer of enemies attained (simultaneously) to anger, delight and depression.

Summary

On hearing that Sita had arrived, who stayed in Rakshasa's abode for long, Raghava had experienced joy, indignation, and anger, all the three at the same time.

पदच्छेदः

ताम्तद् (२.१)
आगताम्आगत (√आ-गम् + क्त, २.१)
उपश्रुत्यउपश्रुत्य (√उप-श्रु + ल्यप्)
रक्षोगृहचिरोषिताम्रक्षस्–गृह–चिर–उषित (√वस् + क्त, २.१)
हर्षोहर्ष (१.१)
दैन्यंदैन्य (१.१)
(अव्ययः)
रोषश्चरोष (१.१)–च (अव्ययः)
त्रयंत्रय (२.१)
राघवम्राघव (२.१)
आविशत्आविशत् (√आ-विश् लङ् प्र.पु. एक.)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

ता मा तामु श्रुत्य
क्षोगृचि रोषि ताम्
र्षो दै न्यं रोश्च
त्र यं रा मावि शत्