प्रत्यक्षं वानरेन्द्रस्य त्वद्वाक्यसमनन्तरम् ।
त्वया संत्यक्तया वीर त्यक्तं स्याज्जीवितं मया ॥
प्रत्यक्षं वानरेन्द्रस्य त्वद्वाक्यसमनन्तरम् ।
त्वया संत्यक्तया वीर त्यक्तं स्याज्जीवितं मया ॥
अन्वयः
वीर heroic, अस्य your, वानरस्य with Vanara, प्रत्यक्षम् in his presence, तद्वाक्यसमनन्तरम् after your message, त्वया by you, सन्त्यक्तया, मया by me, जीवितम् life, त्यक्तम् given up, स्यात् there itselfM N Dutt
Had you deputed the monkey with that message I would have renounced my life there and then, O hero.Summary
"O hero! Had you given me up immediately on receiving your message from Vanara I would have given up my life in the presence of Hanuman there itself."पदच्छेदः
| प्रत्यक्षं | प्रत्यक्ष (२.१) |
| वानरेन्द्रस्य | वानर–इन्द्र (६.१) |
| त्वद्वाक्यसमनन्तरम् | त्वद्–वाक्य–समनन्तर (२.१) |
| त्वया | त्वद् (३.१) |
| संत्यक्तया | संत्यक्त (√सम्-त्यज् + क्त, ३.१) |
| वीर | वीर (८.१) |
| त्यक्तं | त्यक्त (√त्यज् + क्त, १.१) |
| स्याज्जीवितं | स्यात् (√अस् विधिलिङ् प्र.पु. एक.)–जीवित (१.१) |
| मया | मद् (३.१) |
छन्दः
अनुष्टुप् [८]छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| प्र | त्य | क्षं | वा | न | रे | न्द्र | स्य |
| त्व | द्वा | क्य | स | म | न | न्त | रम् |
| त्व | या | सं | त्य | क्त | या | वी | र |
| त्य | क्तं | स्या | ज्जी | वि | तं | म | या |