अन्वयः

इति thus, बृवन्ती speaking, रूदती weeping, बाष्पगद्गदभाषिणी with tears and choked throat, सीता Sita, दीनम् piteous, ध्यानपरायणम् absorbed in mind, लक्ष्मणम् Lakshmana, उवाच spoke

M N Dutt

Saying thus with accents choked in tears and weeping Sītā spoke to Lakşmaņa, poorly and engaged in meditation.

Summary

Thus speaking, and weeping with tears, with choked throat, Sita was absorbed in her mind and piteous. She spoke to Lakshmana.

पदच्छेदः

एवं	एवम् (अव्ययः)
ब्रुवाणा	ब्रुवाण (√ब्रू + शानच्, १.१)
रुदती	रुदत् (√रुद् + शतृ, १.१)
बाष्पगद्गदभाषिणी	बाष्प–गद्गद–भाषिन् (१.१)
अब्रवील्	अब्रवीत् (√ब्रू लङ् प्र.पु. एक.)
लक्ष्मणं	लक्ष्मण (२.१)
सीता	सीता (१.१)
दीनं	दीन (२.१)
ध्यानपरं	ध्यान–पर (२.१)
स्थितम्	स्थित (√स्था + क्त, २.१)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८
ए	वं	ब्रु	वा	णा	रु	द	ती
बा	ष्प	ग	द्ग	द	भा	षि	णी
अ	ब्र	वी	ल्ल	क्ष्म	णं	सी	ता
दी	नं	ध्या	न	प	रं	स्थि	तम्