६.१०४.१८

चितां मे कुरु सौमित्रे व्यसनस्यास्य भेषजम् ।
मिथ्यापवादोपहता नाहं जीवितुमुत्सहे ॥

अन्वयः

सौमित्रे Saumithri, मे I, अस्य this, व्यसनस्य sorrow, भेषजम् cure, चिताम् pyre, कुरु arrange, मिथ्यापवादोपहता false reproaches, अहम् I, जीवितुम् to live, न उत्सहे not desire

M N Dutt

Make a funeral pyre for me, O Saumitri, that is the only remedy for this disaster. Being thus branded with an unfounded stigma I do not like to keep my life.

Summary

"Saumithri! Cure for this sorrow is only pyre. Arrange for pyre as I do not desire to live with false reproaches."

पदच्छेदः

चितांचिता (२.१)
मेमद् (६.१)
कुरुकुरु (√कृ लोट् म.पु. )
सौमित्रेसौमित्रि (८.१)
व्यसनस्यास्यव्यसन (६.१)–इदम् (६.१)
भेषजम्भेषज (२.१)
मिथ्यापवादोपहतामिथ्या (अव्ययः)–अपवाद–उपहत (√उप-हन् + क्त, १.१)
नाहं (अव्ययः)–मद् (१.१)
जीवितुम्जीवितुम् (√जीव् + तुमुन्)
उत्सहेउत्सहे (√उत्-सह् लट् उ.पु. )

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

चि तां मेकुरु सौ मि त्रे
व्य स्यास्य भे जम्
मि थ्या वा दो ता
ना हं जीवितु मुत्स हे