अन्वयः

यत् that which, मदधीनम् mind under my control, तत् that, मे is my, हृदयंतु heart, त्वयि you, वर्तते abides, पराधीनेषु at others' mercy, गात्रेषु limbs, अनीश्वरी not possible, किम् what, करिष्यामि can I do

M N Dutt

My heart is under my control and that is in you;-and what could I do of my body which was subject to another and of which I was not the mistress.

Summary

"That mind which is under my control is my heart and it abides in you. What can I do about my limbs when I am at others' mercy?"

पदच्छेदः

मदधीनं	मद्–अधीन (१.१)
तु	तु (अव्ययः)
यत्	यद् (१.१)
तन्मे	तद् (१.१)–मद् (६.१)
हृदयं	हृदय (१.१)
त्वयि	त्वद् (७.१)
वर्तते	वर्तते (√वृत् लट् प्र.पु. एक.)
पराधीनेषु	पर–अधीन (७.३)
गात्रेषु	गात्र (७.३)
किं	क (२.१)
करिष्याम्यनीश्वरा	करिष्यामि (√कृ लृट् उ.पु. )–अनीश्वर (१.१)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८
म	द	धी	नं	तु	य	त्त	न्मे
हृ	द	यं	त्व	यि	व	र्त	ते
प	रा	धी	ने	षु	गा	त्रे	षु
किं	क	रि	ष्या	म्य	नी	श्व	रा