६.१०८.१४

काकुत्स्थं परिपूर्णार्थं दृष्ट्वा सर्वे सुरोत्तमाः ।
ऊचुस्ते प्रथमं स्तुत्वा स्तवार्हं सहलक्ष्मणम् ॥

अन्वयः

सर्वे all, सुरोत्तमाः best of suras, परिपूर्णार्थम् fully accomplished, काकुत्थ्सम् to Kakuthsa, दृष्टवाseeing, परमप्रीताः very affectionately, सलक्ष्मणम् and Lakshmana, रामम् Rama, स्तुत्वा praised, अब्रुवन् spoken

Summary

Seeing all of them fully accomplished, the best of Suras very affectionately praised Rama and Lakshmana and spoke.

पदच्छेदः

काकुत्स्थंकाकुत्स्थ (२.१)
परिपूर्णार्थंपरिपूर्ण (√परि-पृ + क्त)–अर्थ (२.१)
दृष्ट्वादृष्ट्वा (√दृश् + क्त्वा)
सर्वेसर्व (१.३)
सुरोत्तमाःसुर–उत्तम (१.३)
ऊचुस्तेऊचुः (√वच् लिट् प्र.पु. बहु.)–तद् (१.३)
प्रथमंप्रथमम् (अव्ययः)
स्तुत्वास्तुत्वा (√स्तु + क्त्वा)
स्तवार्हंस्तव–अर्ह (२.१)
सहलक्ष्मणम्सहलक्ष्मण (२.१)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

१२३४५६७८
का कु त्स्थंपरि पू र्णा र्थं
दृ ष्ट्वा स र्वेसु रोत्त माः
ऊ चु स्तेप्रथ मं स्तु त्वा
स्त वा र्हंसह लक्ष्म णम्