अन्वयः
यःअसौ he who, माम् me, निवर्तयितुम् not turn down, चित्रकूटम् Chitrakuta, उपागतः reached, शिरसा head bent down in obedience, याचतः beg, यस्य his, वचनम् words, मया by me, न कृतम् not done, कौसल्यांच Kausalya's also, सुमित्रां च sumithra, यशस्विनीम् illustrious, कैकेयीं च Kaikeyi too, सुहृदम् good hearted, गुहंच Guha also, जानपदैःसह with people, पौरान् citizens
M N Dutt
Do not think,O lord of Raksasas, that I do not comply with your request-my heart hastens me to behold my brother Bharata, who, to take me back, did come to the mount Citrakūța, who laid low his crown at my feet and whose words I did not keep.
Summary
"He came to Chitrakuta and on reaching bent down obediently, begged me by his words to return which I did not do. Kausalya, Sumithra and Kaikeyi and Guha also requested and the request of the citizens has been turned down.
पदच्छेदः
| मां | मद् (२.१) |
| निवर्तयितुं | निवर्तयितुम् (√नि-वर्तय् + तुमुन्) |
| यो | यद् (१.१) |
| ऽसौ | अदस् (१.१) |
| चित्रकूटम् | चित्रकूट (२.१) |
| उपागतः | उपागत (√उपा-गम् + क्त, १.१) |
| शिरसा | शिरस् (३.१) |
| याचतो | याचत् (√याच् + शतृ, ६.१) |
| यस्य | यद् (६.१) |
| वचनं | वचन (१.१) |
| न | न (अव्ययः) |
| कृतं | कृत (√कृ + क्त, १.१) |
| मया | मद् (३.१) |
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ |
|---|
| मां | नि | व | र्त | यि | तुं | यो | ऽसौ |
| चि | त्र | कू | ट | मु | पा | ग | तः |
| शि | र | सा | या | च | तो | य | स्य |
| व | च | नं | न | कृ | तं | म | या |