६.१०९.१८

मां निवर्तयितुं योऽसौ चित्रकूटमुपागतः ।
शिरसा याचतो यस्य वचनं न कृतं मया ॥

अन्वयः

यःअसौ he who, माम् me, निवर्तयितुम् not turn down, चित्रकूटम् Chitrakuta, उपागतः reached, शिरसा head bent down in obedience, याचतः beg, यस्य his, वचनम् words, मया by me, न कृतम् not done, कौसल्यांच Kausalya's also, सुमित्रां च sumithra, यशस्विनीम् illustrious, कैकेयीं च Kaikeyi too, सुहृदम् good hearted, गुहंच Guha also, जानपदैःसह with people, पौरान् citizens

M N Dutt

Do not think,O lord of Raksasas, that I do not comply with your request-my heart hastens me to behold my brother Bharata, who, to take me back, did come to the mount Citrakūța, who laid low his crown at my feet and whose words I did not keep.

Summary

"He came to Chitrakuta and on reaching bent down obediently, begged me by his words to return which I did not do. Kausalya, Sumithra and Kaikeyi and Guha also requested and the request of the citizens has been turned down.

पदच्छेदः

मांमद् (२.१)
निवर्तयितुंनिवर्तयितुम् (√नि-वर्तय् + तुमुन्)
योयद् (१.१)
ऽसौअदस् (१.१)
चित्रकूटम्चित्रकूट (२.१)
उपागतःउपागत (√उपा-गम् + क्त, १.१)
शिरसाशिरस् (३.१)
याचतोयाचत् (√याच् + शतृ, ६.१)
यस्ययद् (६.१)
वचनंवचन (१.१)
(अव्ययः)
कृतंकृत (√कृ + क्त, १.१)
मयामद् (३.१)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

मांनिर्तयि तुं यो ऽसौ
चित्र कूमु पा तः
शि सा या तोस्य
नंकृ तं या