अन्वयः
मुहूर्तम् for a while, चिन्तयित्वा: reflecting, हनुमत् प्रमुखान् leader Hanuman, तान् those, सर्वान् all, वानरान् Vanaras, उत्तमम् best, इदम् these, वचनम् words, उवाचह: addressed.
M N Dutt
And meditating for a while, he spoke to the monkeys headed by Hanuman the following excellent words.
Summary
Reflecting for a while he addressed Hanuman and the other Vanara leaders in this way.
पदच्छेदः
| चिन्तयित्वा | चिन्तयित्वा (√चिन्तय् + क्त्वा) |
| मुहूर्तं | मुहूर्त (२.१) |
| तु | तु (अव्ययः) |
| वानरांस्तान् | वानर (२.३)–तद् (२.३) |
| उवाच | उवाच (√वच् लिट् प्र.पु. एक.) |
| ह | ह (अव्ययः) |
| हनूमत्प्रमुखान् | हनुमन्त्–प्रमुख (२.३) |
| सर्वान् | सर्व (२.३) |
| इदं | इदम् (२.१) |
| वचनम् | वचन (२.१) |
| उत्तमम् | उत्तम (२.१) |
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ |
|---|
| चि | न्त | यि | त्वा | मु | हू | र्तं | तु |
| वा | न | रां | स्ता | नु | वा | च | ह |
| ह | नू | म | त्प्र | मु | खा | न्स | र्वा |
| नि | दं | व | च | न | मु | त्त | मम् |