६.११.५५

आकारश्छाद्यमानोऽपि न शक्यो विनिगूहितुम् ।
बलाद्धि विवृणोत्येव भावमन्तर्गतं नृणाम् ॥

अन्वयः

आकारः form, छाद्यमानोऽपि: even if one wishes to hide, एवगूहितुम् kept concealed, नशक्यः not feasible, अन्तर्गतम् inner feeling, नृणाम् of a man's, भावम्: feeling, बलात् perforce, निप्पणोत्येव: cleverly also.

M N Dutt

It is not very easy to hide one's real nature. It manifests itself by force.

Summary

"Even if one intends to hide in his external form, it is not feasible to keep it concealed. The inner feeling of a man gets revealed even if cleverly hidden."

पदच्छेदः

आकारश्छाद्यमानोआकार (१.१)–छाद्यमान (√छादय् + शानच्, १.१)
ऽपिअपि (अव्ययः)
(अव्ययः)
शक्योशक्य (१.१)
विनिगूहितुम्विनिगूहितुम् (√विनि-गुह् + तुमुन्)
बलाद्धिबल (५.१)–हि (अव्ययः)
विवृणोत्येवविवृणोति (√वि-वृ लट् प्र.पु. एक.)–एव (अव्ययः)
भावम्भाव (२.१)
अन्तर्गतंअन्तर्गत (√अन्तः-गम् + क्त, २.१)
नृणाम्नृ (६.३)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

का श्छाद्य मा नोऽपि
क्योविनि गूहि तुम्
लाद्धिविवृ णो त्ये
भा न्तर्ग तंनृ णाम्