६.११.९

उवाच च महाप्राज्ञः स्वरेण महता महान् ।
सुग्रीवं तांश्च संप्रेक्ष्य खस्थ एव विभीषणः ॥

अन्वयः

महाप्राज्ञः very wise, महान् great, विभीषणः Vibheeshana, सुग्रीवम् at Sugriva, तांश्च: and those (Vanaras ), सम्प्रेक्ष्य: gazing, सर्वान् all, महता: loud, स्वरेण: tone, उवाच: addressed.

M N Dutt

And beholdings Sugrīva and all others stationed near him, the highly intelligent Vibhīşaņa accosted them, at the highest pitch of his voice, saying.

Summary

Great and very wise Vibheeshana, gazing at Sugriva and the Vanaras, addressed them in a loud tone.

पदच्छेदः

उवाचउवाच (√वच् लिट् प्र.पु. एक.)
(अव्ययः)
महाप्राज्ञःमहत्–प्राज्ञ (१.१)
स्वरेणस्वर (३.१)
महतामहत् (३.१)
महान्महत् (१.१)
सुग्रीवंसुग्रीव (२.१)
तांश्चतद् (२.३)–च (अव्ययः)
सम्प्रेक्ष्यसम्प्रेक्ष्य (√सम्प्र-ईक्ष् + ल्यप्)
खस्थ–स्थ (१.१)
एवएव (अव्ययः)
विभीषणःविभीषण (१.१)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

वा हा प्रा ज्ञः
स्व रे ता हान्
सु ग्री वं तांश्च सं प्रेक्ष्य
स्थवि भी णः