अन्वयः

विभीषणःVibheeshana, पुष्पभूषितम् decorated with flowers, तम् that, पुष्पकम् Pushpaka, उपस्थितम् seated, कृत्वा having, अविदूरे little distance, स्थितः stood, रामम् Rama, इति this, उवाच spoke

Summary

Offering to Sri Rama the Pushpak decorated with flowers to sit, Vibheeshana stood at a distance and spoke.

पदच्छेदः

उपस्थितं	उपस्थित (√उप-स्था + क्त, २.१)
तु	तु (अव्ययः)
तं	तद् (२.१)
दृष्ट्वा	दृष्ट्वा (√दृश् + क्त्वा)
पुष्पकं	पुष्पक (२.१)
पुष्पभूषितम्	पुष्प–भूषित (√भूषय् + क्त, २.१)
अविदूरे	अविदूर (७.१)
स्थितं	स्थित (√स्था + क्त, २.१)
रामं	राम (२.१)
प्रत्युवाच	प्रत्युवाच (√प्रति-वच् लिट् प्र.पु. एक.)
विभीषणः	विभीषण (१.१)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८
उ	प	स्थि	तं	तु	तं	दृ	ष्ट्वा
पु	ष्प	कं	पु	ष्प	भू	षि	तम्
अ	वि	दू	रे	स्थि	तं	रा	मं
प्र	त्यु	वा	च	वि	भी	ष	णः