६.११२.१

पूर्णे चतुर्दशे वर्षे पञ्चभ्यां लक्ष्मणाग्रजः ।
भरद्वाजाश्रमं प्राप्य ववन्दे नियतो मुनिम् ॥

अन्वयः

चतुर्दशे fourteenth day, वर्षे year, पूर्णे full moon, पञ्चम्याम् fifth day of the bright half of lunar month, लक्ष्मणाग्रजः Lakshmana's elder brother, भरद्वाजाश्रमम् Bharadwaja's hermitage, प्राप्य reached, नियतः subdued, मुनिम् sage, ववन्दे offered salutations

Summary

After the fourteenth year of exile, on the fifth day of the bright half of lunar month Sri Rama and Lakshmana reached Bharadwaja's hermitage. They bent their heads down (as a mark of respect) and offered salutations.

पदच्छेदः

पूर्णेपूर्ण (√पृ + क्त, ७.१)
चतुर्दशेचतुर्दश (७.१)
वर्षेवर्ष (७.१)
पञ्चभ्यांपञ्चन् (३.२)
लक्ष्मणाग्रजःलक्ष्मण–अग्रज (१.१)
भरद्वाजाश्रमंभरद्वाज–आश्रम (२.१)
प्राप्यप्राप्य (√प्र-आप् + ल्यप्)
ववन्देववन्दे (√वन्द् लिट् प्र.पु. एक.)
नियतोनियत (√नि-यम् + क्त, १.१)
मुनिम्मुनि (२.१)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

पू र्णे तुर्द शे र्षे
ञ्च भ्यांक्ष्म णाग्र जः
द्वा जाश्र मं प्राप्य
न्देनि तोमु निम्